Серікбай Смағұлұлы

«Зағиптар мен піл»«Таулардың арғы бетінде барша тұрғындары зағип үлкен қала болды. Бір күні әлдебір жат жұрттық патша өз әскерлерін қаладан қашық емес жазықтыққа лагерь ретінде орналастырды, оның әскерінде көптеген шайқастарда даңққа бөленген ірі әскери піл болды. Ол өзінің түрімен ғана жаулардың зәре-құтын қашыратын. Қала тұрғындарының бәрі: бұл не піл дегенді білуге шыдамсызданады. Және де көп кешікпей соқырлар қауымының бірнеше өкілдері бұл мәселені шешу үшін, патша лагеріне баруға асықты. Пілдің қандай болатындығы туралы титімдей түсінік иеленбеген олар пілді жан-жағынан сипалауға кірісті. Бұл кезде әрбірі оның бір бөлігін сипалау арқылы енді бұл мақұлық жөнінде барлығын білемін деп шешті.Зағиптар қайтып оралғанда, оларды тағатсыздана күткен қалалықтар тобыры қоршап алды. Терең түсіні…

Кез-келген адамда озбырлық (агрессивтік) қылық болады. Оның пайдалы да, зиянды тұстары бар. Егер хирургта аздаған озбырлық қасиет болмаса ол мүлдем операция жасай алмаған болар еді. Өйткені тірі адамды кесіп, ондағы кеселді алып тастауы керек қой. Бір сәт ойланыңызшы, сіздің өміріңізде сіз, не басқа адам тарапынан озбырлық болды ма? Оған не істеу керек деп ойлайсыз? 

Адам тіршілігіндегі ең қиын нәрсе, ол адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасы. Бірақ мұны өз ойлағаныңыздай етіп жүргізуге болады. Ол үшін адам өз ісін жақсы меңгерген психологтармен кеңесіп тұруы керек. Әлем шексіз және мүмкіндіктер мол. Кез келген проблеманың (өзекті мәселенің) сан түрлі шешімі болады. Және де табысты, жетістікке жетелейтін қарым-қатынас өнерін үйренуге жағдай бар. Тек адамның ынтасы болса болғаны. 

Жалпы өмір сүру өшпенділік, жаукөзділік жағдайында өтетіндіктен қиын да күрделі. Әсіресе бұл бизнес әлемінде айқын білінеді. Мәселен, сіз табысқа жетіп, биікке өрлесеңіздер, оны көре алмайтын, аяқтан шалатын адамдар табылады. Сіз қалай ойлайсыз, өмір сүру қиын ба? Әлде...

Адам жалпы бұл өмірде не істеп жүргенін білмейді. Сіздің ойыңыз қандай? 

Психологтардың деректеріне сүйенсек қаржы (ақша) табудың негізінен тек төрт жолы бар көрінеді. Олар а) жалданып жұмыс істеу; ә) жеке кәсіби қауымдастықта жұмыс істеу; б) бизнеспен айналысу және в) инвестиция салу. Алдыңғы екі тәсілде адам ең көп жұмыс істегенде 24 сағаттан артық жұмыс істеп, пайда таба алмайды (бірақ оған ұйықтау, дем алу және т.б. керек қой). Ал бизнестің немесе инвестицияның бірнеше түрімен айналысқан адам соншалықты мол қаржыға жолығады. Істеріңіз табысты болсын!    

Тірішілікте есірткіге тәуелділіктен басқа тәуелділіктер жеткілікті. Солардың бірі "Интернет-тәуелділік". Бұл кеселге шалдыққан адам өмірінің басты бөлігін Интернет әлемінде (виртуалды кеңістікте) өткізеді. Тәулік бойын ойын ойнап, мониторға тесілтендер жеткілікті. Бұл да дерт. Емделуге болады, бірақ дұрысы ауруға шалдықпаған. Оған қоса "гаджет-аддикция" (ауытқуы) да ұшырасады. Ол ұялы телефонды, компьютерді, автокөлікті және т.б. заттарды жиі ауыстыратындар. Өмірде қанша адам болса, соншалықты ерекшелік болады.   

Өмірде табысқа жетелейтін сауалдар болады. Коучинг ілімінде мұны ұтымды қолданады. Олар мыналар: бір нәрсені, мақсатты алға қойғанда алдымен, өзіңізге бірінші: "Менің не істегім келеді?" деген сауал қою қажет. Одан соң: "Мұны қалай, қандай жолдармен жүзеге асырамын, амалы қандай?" деген сұрақ қойған жөн. Үшінші маңызды сұрақ: "Бұл маған, менің өзіме не үшін керек?". Төртіншісі: "Ойым, не қалауым жүзеге асқанда не болады?". Сонымен Сіздерге өмірде сәттілік тілеймін.

Мен өзім туралы жазғанда облыстық наркологиялық орталықта психолог болып жұмыс істейтіндігімді айтқанмын. Жұмыс барысында маған кәмелетке жасы толмағандармен де, бірталай жасты соңына тастаған ересек адамдармен де араласуға тура келеді. Олар менен өмірдегі әр түрлі мәселелер бойынша кеңес алады. Сондықтан олардың әрқайсысының жан дүниесін зерттеп, көңілін табуға тырысамын. Сол себепті жастардың ойын, олардың өмірін түсіну үшін мен қазақ тілді "Интернет" ресурстарға ден қоямын. Әлемнің шексіз екендігін айтқанмын. Өмірді толығымен танып-білген әзірше ешкім жоқ. Компьютердің тілін білгеніммен әзірше блогты көркемдеуді үйреніп жүрмін. Демек, адамның дүниені танып білуі көзі жұмылғанша тоқтамайды. Қазақтың ауыз және жазбаша әдебиетінде өмірді тануға бағытталған дүниелер жеткілікті.