Семей өзінің өнеркәсіптік әлеуетін қалпына келтіруде
Қазақстанды индустриялық-инновациялық дамыту (ИИД) «Қазақстандықтардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған орнықты экономикалық өсу» ұлттық жобасының басты бағыты болып табылады. Жақында қайта құрылған Абай облысы, бұрын Қазақстанның жетекші өнеркәсіптік орталықтарының бірі болған, енді өзінің инновациялық дамуында біртіндеп қарқын алуда.
Облыс әкім Нурлан Уранхаев, СЦК
ИИД-нің екі міндетін атап өтелік: өңдеу өнеркәсібі (ӨӨ) кәсіпорындарын технологиялық жаңғырту. Және соның негізінде – өндірісті ұлғайту және ӨӨ тауарларының ассортиментін кеңейту.
Саяси уәждер бойынша Семей облысы «оңтайландырылғаннан» кейін, аймақ біршама дәрежеде өзінің жетекші позициясын жоғалтқаны белгілі. Елдің қазіргі басшылығының саясаты өңірдің өнеркәсіптік, ғылыми және аграрлық әлеуетінің жандануына үміт артуға мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта Абай облысының инвестициялық портфелінде 2027 жылға дейінгі кезеңде іске асырылуы тиіс 17 ірі инвестициялық жоба бар. Ең маңыздысы жобалардың әлеуметтік әсері - олар жергілікті тұрғындар үшін шамамен 6500 тұрақты жұмыс орнын ұсынатын болады. Сонымен қатар, бұл өзгерістер - ілеспе өндірістерден бастап маркетингтік және банктік қызметтерге дейін - аймақ экономикасын дамытуға мультипликативті әсерін тигізбек. Бұған қоса облыс бюджетіне миллиардтаған түсімдер күтілуде. Инвестициялық жобалардың негізгі бөлігі ӨӨ саласына бағытталған.
Жобалардың бірі - «SX-EW технологиясы бойынша екі сатылы гидрометаллургиялық өндіріс құрылысы» әлдеқашан іске асырылып, 250 жұмыс орны ашылып, 12 млрд инвестиция салынды.
Аймақтың ең ірі жобасы – ИИДМ тапсырысы бойынша жүргізілетін «Тау-кен байыту комбинатының құрылысы», мерзімі 2019-2027 жылдар, инвестициялар 560,5 млрд теңге және 2199 тұрақты жұмыс орны. Бұл комбинат қала түзуші кәсіпорын болады деп айтуға болады. Ағымдағы мәртебесі - құжаттама дайындау.
Металлургия саласындағы тағы бір ірі жобаны түрік инвесторы жүзеге асыратын болады - «Хромиттерді байыту бойынша тау-кен байыту кешенін және ферроқорытпа зауытын салу», бұл жоба облысқа 311 жаңа жұмыс орнын береді, инвестициялар көлемі - 33,818 млрд, бұл жоба да құжаттаманы дайындау кезеңінде, мерзімі: 2023-2026 жылдар.
Кеңес одағы кезеңінде Семей ет комбинатының танымалдығы ядролық полигоннан кем емес еді - ол КСРО-дағы қуаты бойынша екінші кәсіпорын еді, армия мен флотты ет консервілерімен қамтамасыз ету ісінде үздік еді. Бұл кәсіпорында 5000-ға жуық адам жұмыс істеген, ал адамдар он мыңдаған малды жыл сайын тіпті Моңғолиядан жаяу айдап әкелетін.
Қазіргі уақытта австриялық фирма 2025 жылға дейін аймақта сиыр еті өндірісін жолға қоюға ниет білдіруде, жобаның құны 7.2 млрд теңге, қазірдің өзінде ҚМЖ жүргізілуде, сондай-ақ 250 қала тұрғыны жұмыспен қамтылмақ. Мұнда жылына 30 тоннаға жуық жоғары сапалы ет консервілері шығарылатын болады. Егер сәтін салса, өндірісті кеңейту мүмкіндігі де бар.
Жарма ауданында қазіргі уақытта цемент зауытын іске қосу-баптау жұмыстары жүргізілуде. Нысанның қуатты жылына 1,2 млн тонна цементті құрайды. Атап өтетін жайт, өндірісті қалпына келтірумен және жаңғыртумен Сингапур компаниясы айналысуда. Онда 385 Жарма тұрғыны жұмыс істейтін болады, инвестиция көлемі - 6,81 млрд.
Британдық инвестор құны 2,3 млрд теңгені құрайтын «Суздальское» кен орнындағы металлургиялық зауыттың CIL учаскесіне арналған көмір десорбциясы және электролиз цехы» жобасын іске асырмақ. Оның жоспарлы қуаты – жылына құрамында алтыны бар кеннің 550 мың тоннасы. Әлемдік нарықтарда алтын құнының өте жылдам өсуін ескере отырып - троя унциясы үшін 2020 USD, бұл инвестор үшін де, бюджет үшін де жоғары рентабельді өндіріс болмақ. Жоғары технологиялық өндіріске 15 адам жұмысқа орналасады. Қазір ҚМЖ жүргізілуде.
Сонымен бірге аймақ үшін «Кең бағыттағы агрохолдинг құра отырып шаруа қожалығын кешенді дамыту» жобасы маңызды болмақ, отандық инвестор 6.5 млрд инвестиция салуды көздеп отыр, оны іске асырғаннан кейін 77 жергілікті тұрғын жұмысқа орналасады. Бүгінгі таңда жоба қаржыландыру сатысында.
