Anel Ayankyzy

Отбасында берген тәрбиенің негізгі көзі – балаға туыстық қатынастардың жүйесін, ұлт ішіндегі әлеуметтік рөлдердің мәнін түсіндіру, шежіресін таныту. Ол үшін әдет-ғұрып, салт-дәстүрлердің негізінде алынатын нормалар жүйесі қолданылады. Туыстық байланыстардың беріктігі: ата-ананы сыйлау парызы, қартайған ата-аналардың балаларымен бірге тұруы, кенже немесе жалғыз ұлдың ата-ана алдындағы жауапкершілігі, туыс отбасыларының өзара көмегі және жесірлердің балаларын туыстардың өз қамқорлығына алуы сияқты әдет-ғұрыптар қазақ отбасыларының жазылмаған заңдары бола отырып, балалар мен жастарды тәрбиелеуге жағымды ықпал жасағаны даусыз. Ата-анасы парасатты болып, балаларына өздерінің шыққан тегі, руы, ел-жұрты туралы әңгімелеп, ағайын-туыстар арасындағы қатынасты, жекжат-жұрағатқа сыйластық таныту салт…

Қазақ тіліндегі мерзімді баспасөздердің библиографиясы күні бүгінге дейін толық жасалып бітпесе де, ұлт тарихында айрықша маңызға ие басылымдар бар. ХХ ғасырдың бас кезінде орын алған толассыз толқулар уағында жарық көрген газет-журналдарға көз жіберіп, ақтарып көретін болсақ, олар революцияның үскірік желі шалып өткен Қазақстанның тарихынан, әдебиетінен, мәдениетінен, шаруашылық жайларынан біршама дерек береді. Патша өкіметі алдында қазақтың «қап!» деп неше жерден қапы қалғанын, қапияда өткен істердің де көп болғандығын көрсететін «Айқап» журналы соған дәлел.М.Сералиннің редакторлығымен және жауапкершілігімен шығып отырған «Айқап» сол кездегі көкейтесті мәселелерді хал-қадірінше көтеруге, халыққа таныстыруға тырысты. Бұл журнал – күрмеуі көп, шешуі қиын күрделі құбылыстар туралы сан алуа…

Кеңес билігінің дегені болып, айтқаны келіп тұрған тұста саясатқа қарсы шығып, дұшпанын «менмұндалап» шақырса да, шырылдап шындығын айтқан адам болмады деуге дәтіміз бармайды. Ондай елжанды азаматтардың үні тың игеру науқаны басталмай тұрғанда да, жүзеге асырылып жатқанда да, нәтижесі көрініп, залалы тигенде де шыққан еді. Үні шыққан да болар, биліктің құлағына жеткен де болар, бірақ тыңдалмаған сөз жетім емес пе...Тек уақыт көші ілгері жылжып, тарих толқындары толағай толқулар жасап, абат даламызға азаттық қайта келгенде ғана көптеген түйткілді мәселелер талқыға түсіп, қателіктер мойындалып, олқылықтардың орнын толтыруға әрекеттер жасалына бастады. Әсіресе, тың игеру зардаптары қатты уайым туғызып, ел ағалары, ұлт жанашырлары бұл проблемаға ден қойған-ды.Бірақ, 36 жыл бойы тек жерге ғана…