Seidaly

Шымкент – Орталық Азияның тарихи-мәдени кеңістігінде өзіндік орны бар көне қалалардың бірі. Қазіргі қаланың тарихи өзегін құрайтын «Шым қала» тарихи-мәдени кешені жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілген археологиялық нысан болып табылады. Көне қалашық аумағында жүргізілген ұзақ мерзімді археологиялық зерттеулер нәтижесінде оның мәдени қабаттарынан әртүрлі тарихи кезеңдерге жататын материалдық мәдениет бұйымдары табылған. Олардың қатарында сыртқы пішіні мен көркемдік безендірілуі ғана емес, бетіне түсірілген жазулары арқылы да құнды ақпарат беретін жәдігерлер бар. Солардың бірі – араб жазуы және күрделі өсімдік тектес өрнектермен безендірілген жез бұйым.Жәдігердің беткі бөлігінде араб графикасымен орындалған бірнеше жазу белдеуі, медальон…

Шымкент қаласының музейлер бірлестігіне қарасты «Шым қала» тарихи-мәдени кешенінде 18 мамыр - Халықаралық музейлер күніне арналған «Тарих қойнауындағы Шым қала» атты іс-шара өтті. Жиынға музей ісіне қатысы бар мәдениет саласының мамандары, өнертанушылар, тарихшылар, археологтар, өлкетанушылар мен зиялы қауым өкілдері қатысты.Шараны Шымкент қалалық мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы басшысының орынбасары М.Оңдасынова сөз сөйлеп ашты. Мөлдір Убайдуллақызы «Шым қала» тарихи-мәдени кешені қазіргі таңда қаламыздың тереңнен тартқан тарихын айшықтап қана қоймай, қазіргі таңда көне шаһардың туристік келбеті мен әлеуетін арттырып, туристік паспортына айналып отырғанын тілге тиек етті. Басқарма басшысының сөзінше, кешеннің жаңарып қайта ашылып отырған «Шым қала жәдігерлері» экспозиц…

Маңсары тауы (Маңсары әулие) Қазығұрт тауынан 50 шақырым күнбатыс бағытта орналасқан. Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 587 метр. Жақын орналасқан елді мекен Қазығұрт ауданына қарайтын Бақабұлақ ауылы 4,5 шақырым қашықта тұр. Тау оңтүстіктен солтүстікке 2,5 шақырым, шығыстан батысқа қарай 2 шақырымдай созылып, сопақша келген пішінге ұқсайды.Мансары тауы жайында көптеген аңыз-әңгімелер мен жырлар бар. Қазақ халқының ауыз әдебиетінде Қазығұрт тауына қатысты айтылатын «Ордабасы ұлыма айт, Қызылсеңгір қызыма айт!» деп басталатын ежелгі аңыз-жырда Маңсары атауы да аталады. Бұл жырда Қазығұрт тауы өзіне келе жатқан жауды байқайды да, маңайындағы үрім бұтақ, балаларына жаушы жіберіп, көмекке шақырғаны айтылады. Географиялық жағынан қарағанда, Қазығұрт тау сілемі батысқа қарай созылып, Бағаналы, А…

Жалпы, қазақ түсінігінде «Сыр – Алаштың анасы» дейтін тіркес қалыптасқан. Ал, Қаратау туралы ше? «Ақтабан шұбырындыдан» бас сауғалаған Алаш ұрпағының паналаған қорғаны болды десек, әкесін асқар тау санайтын көшпенді баласы үшін ол тау – «әкесі» ме екен? Жә, мәселе елдің әке-шешесін анықтауда емес, сол арқылы Созақ жұртының қазақ тарихында алар орнын айтқымыз келгені еді. Қазақ хандығының ең алғашқы астанасы деп әспеттелетін Созақ қаласы мен сол өңірдің еліміз тарихынан алар орны ерек екені белгілі. Шу бойында құрылған ең алғашқы Қазақ мемлекеті Жетісу мен Бетпақдала арасын жайлай жүре қазіргі Созақ өңірін басты тарихи сахна етіп алғаны белгілі. Мәселен, «Алаша хан» туралы аңызда жүздіктерге бөлінген әскербасылары Тамғалытас мекенінде таңбаларын тасқа басып, елдіктің нышанын көрсеткені тур…

Түркістан облысының орталығы Түркістан қаласында алғаш рет «Ұлттық құндылық – ұлт болмысы» атты дәстүр және ғұрыптық ән байқауы өтті. Байқауға облыстың 8 ауданынан келген өнерпаздар қатысты. Үміткерлер ұмыт болып бара жатқан дәстүрді жаңғыртты, ғұрыптық ән-жырларды сахнаға алып шығып, тақырыбына сай салт-дәстүрмен сабақтастырды.Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласына орай өткізілген байқаудың мақсаты айқын. Байқаудың мақсаты - қазақ халқы рухани жәдігерлерінің ішіндегі замана сүзгісінен өтіп, бүгінгі ұрпаққа жеткен құндылықтарымызды халық арасында кеңінен насихаттау арқылы Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласына үн қосып, санаға сіңіру еді.Соңғы жылдары салт-дәстүріміз ортамызға келді дегенімізбен, кейбір тұстарының өзгертіліп ке…