Назира Бурханова

Ғылым мен білімнің қайнаған ортасы саналатын, халықаралық басқосулар мен түрлі ғылыми және мәдени іс-шараларға қақпасын айқара ашып, төрін ұсынатын Алматы қаласында «Ғылым ордасы» кәсіп орнына келсеңіз, қарбалас тірліктің лебін сезесіз. Өйткені, бұл мекеме – өркениеттің ордасы, отандық ғылымның өркендеуіне қызмет еткен білімділер мекені. Сырттан келген жанның көзіне бірден түсетін «Қысқы бақ» жоғарғы қабатта жұмыс істейді. Жоспарлы тақырыптағы маңызды шаралар мен кездесулер осы бақтың ішінде өтеді. Негізінде қызметкерлер қарбалас жұмыстан шаршағанда, өсімдіктер әлемін көріп рухани серпіліс жасайды. Кейде тіпті, басқа жақтағы адамдар арнайы сол қысқы бақты көруге келеді. Осы ретте, біз аталған кәсіпорындағы қысқы бақтың күтіміне жауапты флорист-биолог Самыратбаева Қарлығаш Тілешқызымен жүз…

Алматы қаласында тұңғыш Президентіміздің саябағы 40 гектар жерде орналасқан , ішінде музыка ырғағына сән беретін су бұрқағы керемет! Білмедім неге? Сағынамын күнде. Балалық пәк жүрегім Өзіңе жету тілегім-осындай өлең жолдары келді, бүгінде жасыл желекке оранған Алматымды сағынып,төсектен ұзақтау жатып,ояндым. Менің әкем Жақсыбергенов Райымбек Маратұлы 1978 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы ,Созақ ауданы, Ф.Энгельс атындағы кеңшарда (қазіргі Қарақұр) ауылында дүниеге келіпті. Ал анам, Мақпал бір жасқа толып жатқанда,менің әкем Райымбек 1984 жылы мектеп табылдырығын аттапты. Ойласам қандай қызық,әрі ғажап. Мен кім болам? Тәрбием қалай? Достарым,сыныптастарым қандай? Осындай мазасыз ойлардың жетегінде жүріп атам Марат, әкем Райымбектің жолдарын ,істерін жалғастырып дәрігер болу керек пе? Кез-ке…

Әдетте, сенбі-жексенбі болса бітті, үй тірліктерінен көз ашпай, содан дүйсенбі күні жұмысқа келе саламыз ғой) Біз үшін демалыс ол - үй жинап, кір жуу, қала берді, бала-шаға мен қайын жұрттың жағдайын жасаумен өтіп кететіні жасырын емес. Бірақ, жақында мен бір жылға энергия берер керемет бір жерде болдым:)) Ол қандай жер болды екен деп отырған боларсыз? Көп күттірмейін... Ол - Алматының іргесіндегі Қаскелең маңында орналасқан «Нұрлы Тау» демалыс орны. Мекеме басшылығы жақында БАҚ өкілдерін осында атқарылып жатқан игі істермен таныстыру мақсатында арнайы қонаққа шақырған болатын. Ең әуелі, бұл жерден алған әсеріммен бөліссем. Сонымен, Нұрлы тау маған несімен ұнады? Өзен алабалығын аулау Дәмі тіл үйіретін таңдаулы жеңсік ас "Нұрлы Тау" ханбалық шаруашылығында Сіз қармақ және жемді жалға ала…

Кеше Мұхтар Әуезов атындағы академиялық драма театрында «Театр көктемі – 2017» фестивалі басталды. КСРО және Қазақстанның халық артисі, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, профессор Хадиша Бөкееваның 100 жылдығына арналған биылғы фестиваль «Ақан сері Ақтоқты» трагедиясымен ашылды. Қазақ драматургиясы саласындағы шоқтығы биік туындылардың бірі «Ақан сері мен Ақтоқты» пьесасы десек артық айтқандық болмас. Әйгілі У.Шекспирдің «Ромео-Джульеттасымен» қатар тұратын Ғ.Мүсіреповтің бұл туындысы – ұлттық драматургияның інжу-маржаны ретінде бірауыздан мойындалғаны баршаға мәлім. Осы ретте, әдеттегідей сүйікті театрымнан көптен күткен спектаклді тамашалаудың сәті түскен болатын. Пьесаны белгілі актер әрі режиссер Қуанышбек Адылов сахналапты. Қазақ классикасының інжу-маржаны жаңа режиссердің қолтаң…

Өмірі таусылмайтын қым-қуат тіршілік, көштен қалмайын деп бәселестікке ұмтылу тағысын тағысы күнделікті күйбеңге кісендеп, руханият дейтін мөлдір әлемге бір сәтке болса да бұрылуға мүмкіндік бермей жататыны жасырын емес. Таңның атуы мен күннің батуын аңдыған тірлігімізге қарап қынжылатынымыз да бар кейде. Оның үстіне толассыз тасқынмен келіп жатқан ақпараттар санамызға сызат салмай тұрмайды. Осындайда әрбір ойлы жан жүрек тыныштығын іздеп, аласұрып жататыны анық. Әркімде болатын жағдай. Ал, енді осыдан шығар жол қайсы?! Өнер саласы ішінде театрдың орны қашан да бөлек. Театр – өмірлік сұрақтарға жауап іздейтін, адамның санасы мен рухын қозғайтын өнер. Театр бағзыдан адам баласының ішкі айнасының қызметін атқарып келеді. Киімілгіштен басталатын мәдениет ордасы сан алуан тағдырлар тоғысып жа…

Жуырда мен театр әлеміне саяхатымды жалғастыра отырып, белгілі жазушы, драмматург Д. Исабековтің «Құстар фестивалі» пьесасын тамашалап қайтқан болатынмын. Премьера қатты ұнады. Алған әсерімді сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес. Дегенмен де, ойымды қағаз бетіне түсіріп сіздермен бөлісуді жөн көрдім. Сонымен... Адам тағдырымен ұштасқан «Құстар фестивалі» дегенге, туынды құстар жайында деп ойлап қалған боларсыз? Жо-жоқ, мүлде олай емес! Драмматург мен режиссердің шеберлігі сонда, пьесада құстардың түрлі әрекеттері арқылы адамзат бейнесін аллегориялық жолмен аша түскен. Оқиға желісі бойынша, құстар арасында ұйымдастырылған ән байқауына әтеш, қарға, көкқұтан т.б. қатысып, жүлдеге таласады. Әлбетте, барлығы да оза шауып, мәреге жеткісі келеді. Бірақ, жарыстың аты жарыс. Тек біреуінің бағы жанатын…

Бақытты болу адамзат баласын қашан да толғандырған. Бақыт туралы ойланбаған адам, қалам тербемеген ақын-жазушы жоқ шығар, сірә. Ең қызығы, сол бақытты әркім әр жерден іздеп әлекке түсіп жатады. Бірі бақытты баға жетпес байлықтан, бірі денсаулықтан, бірі атақ-даңқтан іздесе, енді бірі отбасы – ошақ қасы, бала-шағадан табуды жөн көреді. Өмірде аянмай еңбек етіп, маңдай термен тапқан бір күндік адал азығын қанағат тұтып, көңілі тоқ, жайбарақат күй кешіп жатқан жандар жетерлік. Керісінше, күндіз-түні тыныштығын қорыған қарауылдары бар, зәулім сарайда тұратын ауқаттылар да баршылық. Олар не ішем, не кием деп басын қатырмайды. Сырт көзге үлде мен бүлдеге оранған бұл көрініс керемет бақыттай көрінеді. Бірақ, бақуатты адамның бәрі бірдей бақытты бола бермейді. Орыс халқының «Бақыт – байлықта емес…

Әдетте, бізде көп бір іс-шара жай бір өткізу керек деген принциппен орысша айтқанда «для галочки» өтіп жатады. Жасыратыны жоқ, содан кейін де, бұрынғыдай кез келген жиынға баруды қойғанмын. Жақында маған қатты ой салып, санамды бір серпілткен бір керемет басқосудың куәгері болдым. Ол - республикалық ғылыми-танымдық,көпшілік «Гүлстан» журналы мен «Гүлзар» қоғамдық бірлестігі ұйымдастырған «Агротуризм көрме-брифингі». Аттары әлемге әйгілі ақын- жазушылар, ЖООның басшылары мен ғалымдар және БАҚ өкілдерінің басын қосқан бұл көрме-брифинг қатысушыларды тамсандырды. «Ақ түйенің қарны жарылған» бұл күні біз көптеген нәрсеге тәнті болдық. Шара барысында Қазақ ұлттық аграрлық уни­вер­­ситетінің профессоры әрі ігі іс­­тің басты ұйымдастырушысы Гөзел Құл­жабаева зиялы қауым өкілдерін жинаудағы басты…

Менің театр десе «ішер асымды жерге қояр» жан екенімді білесіздер ғойJ Өйткені, керемет қойылымдардың арқасында рухани жағынан баюмен қатар, бір серпіліп қаламын. Жақында мен Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында өткен Олжас Жанайдаровтың «Жастық туралы...» аллегориясының премьерасына барып қайтқан болатынмын. Ресейдің көптеген театрларында «Душа подушки» атауымен ұсынылғанқойылым жазушы-драматург Сұлтанәлі Балғабаевтың аудармасымен «Жастық туралы...» деген атпен көрерменге жол тартыпты. Қойылымнан алған әсерімді сіздермен бөлісуді жөн көріп отырмын. Барлықтарыңызды осы премьераны көруге кеңес берем. «Жастық туралы...» аллегориясы өмірді өз қалауымша сүрейін бе, әлде тағдырдың жазғанына көнейін бе деген сияқты сан түрлі сауалға жан-жақты жа…