Aiym

Мы, люди, порой не замечаем очевидных вещей. К примеру, направо и налево можем раздавать советы о том, как правильно и верно (конечно, с точки зрения говорящего) жить, что стоит и не стоит делать, с кем можно иметь дело, а с кем вообще не стоит связываться и т.д. Но часто забываем, что у каждого своя голова на плечах, а нам самим стоило бы позаботиться в первую очередь о своем благе, о своем внутреннем состоянии, так сказать, состоянии нашей души, наших помыслов...У нас есть очень хорошая поговорка "Жақсы сөз - жарым ырыс". Жизнь нам на то и была дана, чтобы мы приумножали блага, которыми окружены. А мы в повседневной суете зачастую идем наперекор себе: хотим счастья, но делаем все, чтобы отдалиться от него как можно дальше; хотим здоровья, но не следим за своим питанием и злоупотребляем…

Как обычно, взрослые смотрят мультфильмы вместе с детьми. В моем случае мультфильм «Қошқар мен Теке» мы смотрели вместе с племянником лет шесть-семь назад. Помню, как он безумно понравился не только племяннику, но и нам – взрослым. Интересно обыгранные вставки, современный и понятный всем юмор сделали этот мультфильм одним из любимых для нашей семьи. Мы рассылали его всем родственникам и знакомым. И даже тем, у кого не было на тот момент детей. Потому что веселый мульт пришелся по вкусу всем – чувствовались легкость и простота. И вот сегодня во вкладке оповещений портала YouTube прочитала сообщение о выходе мультфильма на русском. Просмотрела его от начала до конца. Хотя знаю наизусть сюжет, было интересно, как переводчики обыграли своеобразный юмор и подколы главных героев, а ведь это ос…

Біздің баламыз өзгеден кем бе деген оймен өзімен бірге баласын да осындай билік, мансапқұмарлық, атаққұмарлыққа жетелейтін адамдар бүгінгі қоғамымызда күннен күнге көбейіп келеді. Мұндай жағдайдың белең алуына себеп болып отырған өзіміздің діліміз бе деп ойлаймын ара-сыра. Абай атамыздың заманынан бері келе жатқан «бірінің тілеуін бірі тілеспейтұғын» қазақтың көреалмаушылығынан ба деген ойға қаласың. Абайдың Үшінші қарасөзінде жазылып кеткен «болыс болғандар өзі қулық, арамдықпенен болыстыққа жеткен соң, момынды қадірлемейді» дегені бүгінгі күнгі біздің қоғамымызға қатысты да айтылатын жәйт екені пал ашпаса да белгілі. «Бәрін өзіңдей көр» деген аталарымыздан мирас болып қалған сөзді бұрып алып, өзің қандай тірлік жасасаң, өзгелер де тура сондай тірлік жасаумен күн көреді дегенге апарып та…

Өзгені өзінен кем көру деген сасық кеуде әдетіміз сонау Абай атамыздың заманынан бері келе жатқан дүние екені сөзсіз. Тіпті одан бұрын да орын алғаны айдан анық. Бір-бірімізді күндеп, мінеп-сынап жатуды жанымыз жақсы көргені соншалық, кей-кейде өзімізді басқа ұлт өкілдерінен де артық көреміз. Алайда бұл «артықшыыымызды» солардың көзінше айтуға дәтіміз шыдамайды. Сондықтан болар, басқа бір аймақтың қазақтарын даттау олар жоқ кезде орын алады, басқа бір рудың қазағына тіл тигізу олар келмей қалған жиындарда болып жатабы. Сол сияқты өзге ұлтқа тіл тигізу де өзіміздің қара көздеріміз ғана отырған жерде болары да анық. Ал арқадан ғайбат айтпай, керісінше кемшілігі болса, көзіне айту, түзелсін, ертеңгі күні басқа біреуге мазақ болмасын деген игі пиғыл біздің қанымызда бар ма өзі? Бастығыға да ж…

Әр адам өмірінің белгілі бір кезеңінде өмірдің, яғни тек өз өмірінің ғана емес, жалпы адамзат баласы өмірінің мән-мағынасын іздей бастайды екен. Ал, олай етпеген адамды адам деп атай аламыз ба? Өзі де күйбең тіршілікке алданып, айналасы да күн-көріс қамынан аса алмай жүрген азамат қаншама осы күні. Олар бұрын болған жоқ, кездінде ата-бабаларымыздың жағдайы мүлдем басқаша еді дейтіндер не деп отырғандарын білмейді. Себебі Абай сынды данагөй ұлы адамдар жалпы адамзат баласына ортақ жағдаяттарды саралай келе, өз шығармашылықтарына арқау етеді. «Қылып жүрген ісіміздің бәрінің баянсызын, байлаусызын көрдік, бәрі қоршылық екенін білдік» деп тоқ етерін айтқан философ бабамыз өзім жақсы көретін Альбер Камюдің «Сизиф туралы аңыз» атты шығармасындағы идеямен үндес ой-толғауларға келеді.Міне, еліміз…

Қазақстанның тәуелсіздік алғанына 27 жыл болса да, қазақи болмысты қалыптастыру, қазақтың атын әлемге паш ету, қазақтардың төл мәдениеті мен әдебиетін дүние жүзіне таныстыру қажеттілігі туралы әлі күнге дейін айтып келе жатырмыз. Әрине, қазақтың аты мен затын, мұндай халықтың бар екенін білмейтін елдердің бар екенін де жоққа шығаруға болмайды. Алайда осы біз әрдайым тек өзімізді біреуге таныту қажет деп жүріп, өімізді өзімізге таныта алмай келе жатқан жоқпыз ба?Алдымен өзімізге біздің кім екенімізді, қайдан шыққанымызды, қайда бара жатқанымызды анықтап айта алатын халге жетуіміз керек сияқты. Себебі түбі бір түркі тілдес елдер қатарына кіреміз дей отыра, бізбен аталас болып саналатын халықтарды менсінбейміз. Мысалы, өзбектерді өзімізден кем көреміз, ал қырғыздарды кезінде Кенесары ханның…

Жұбан Молдағалиевтің «Мен – қазақпын» шығармасына негізделген Ерболат Құдайбергеннің әнін естімеген қазақ жоқ шығар. Осы шығарманың негізгі өзегіне айналған келесі жолдар әр қазақтың бойында ұлтына деген махаббат сезімін оятып қана қоймай, мақтанышқа да бөлейтіні анық.Мен – қазақпын мың өліп, мың тірілген. Жөргегімде таныстым мұң тілімен Жылағанда жүрегім, күн тұтылып, Қуанғанда күлкімнен түн түрілген.Бұған келесі өлең жолдарын қосыңыз:Мен – қазақпын, бір биік белеспін мен Европа да, Азия да емеспін мен. Аралықпын, жетінші материктей, Бірақ барша адаммен тел өстім мен.Көбісі бұл шығарманы өлең деп ойлайтыны да белгілі. Сондықтан болар, өлең емес, поэма ретінде жазылған «Мен – қазақпынды» басынан аяғына дейін оқып шыққан қазақтың санын аз-ау. Себебі мектеп қабырғасында бізге бұл шығарманың…

Осы сөздермен бастап, қазақ лиро-эпостық жырларының ішіндегі ең беделділерінің бірі «Алпамыс батыр» жырынан үзінді оқу зиялы қауым өкілдері мен шенеуніктер, әртістер мен ұлт жанашырлары үшін эстафетаға айналғалы қашан. Игі бастаманың астарында үлкен саясат, соның ішінде қазақ тілін, қазақ әдебиеті мен материалдық емес мәдениетін қолдау мәселесі жатқаны баршаға аян. Дегенмен, халық ауыз әдебиеті інжу-маржандарының бірінен үзінді оқыған кезде, бірқатар шенеуніктің тілінің күрмеліп, қазақтың қарапайым сөздерінің өзін әзер-әзер оқып жатқанын аңғару қиын емес-ақ.Бұл кісілер үшін жырдан кіші-гірім бір үзінді ғана жаттау қажеттілігі бар екендігін ескерсек (әрине, жырды басынан аяғына дейін жатқа оқып бере алатын айтыскерлеріміздің, филолог мамандарымыздың, әдебиеттанушыларымыз бен тіл жанашырлар…

Жақында бір ғылыми конференцияға қатысқан едім. Сөз алған баяндамашылардың бірі «Бүгінгі қоғамда қазақ қызының ағасы жоқ» деген мәселенің шет жағасын қозғады. Расында қазақ қызының қоғамдағы рөлі мен орны, оның құқығы мен статусы жайында сөз қозғалады ма және бұл мәселеге көңіл бөлінеді ме деген сұрақтарға жауап беруге тырыстым. Шынын айту керек, егер қазақ қызы өзінің қоғам тарапынан бағалануын қаласа, бірінші кезекте өзінің жүріс-тұрысы мен мінез-құлқына көңіл бөлуі тиіс. Осы ретте қазақ қыздарына үндеу тастағым келеді. Күн сайын макияж жасауға кететін уақыттарыңды, Инстаграмда орналастыруға арналған жасанды күлкіге толы фотоларды түсіріп, олардың ішінен «ең жақсы шыққанын» таңдауға кететін уақыттарыңды, апта сайын ойын-сауық орталықтарындағы бутиктерді аралауға кететін уақыттарыңды бір…