Ғылыми басылымдардың халықаралық базасы қазақстандық ғалымдардың жалған басылымдарын жойды

Дереккөзге сәйкес, қазақстандық авторлардың үштен бір бөлігі 2013 жылдан бастап «жыртқыш» журналдарда (Джеффри Биллдің басылымдарының қара тізімі) жарияланады.

Elsevier баспа компаниясы 24 қаңтарда Scopus дерекқорының құнсыз жарияланымдарын жойды. Егер 2017 жылдың қаңтарында Scopus 299 басылымды индекстеуді тоқтатса, биылғы жылы сапасыз журналдардың жаңартылған тізімі 424 басылымды құрайды.

Еліміздің танымал ғалымдары арасында «қара тізімге» енгендер, сондай-ақ Scopus деректер қорынан шығарылған басылымдарда, ЕҰУ ректоры, ҚазҰУ ректоры, ҚР ҰҒА академигі, Қазақстандық стратегиялық зерттеулер институтының директорлары еңбектері бар.

2017 жылы 250-ден астам мақаланы қазақстандық ғалымдар жалған ғылыми басылымдарда жариялаған. Ғылыми қауымдастықтағы мұндай жарияланымдар жыртқыш немесе қоқыстық деп аталады: бұл журналдардың ғылыми құндылығы жоқ, ал мақалалар авторлардың белгілі бір ақшалай төлемі үшін жарияланады. Жасанды журналда жариялаудың орташа құны шамамен 1500 АҚШ долларын құрайды.

Авторларды тарту үшін «жыртқыш» басылымдар Скопустан деп жалған индексацияны жариялайды, басқа адамдардың еңбегін, танымал ғалымдардың есімдерін пайдаланады. Кейде олар мүлдем жоқ, жалған компаниялардан импакт-фактор (дәйексөз индексі, ғылыми журналдың маңыздылығын көрсеткіш) жазады.

Ақпарат көзі