Терроризмнен зардап шеккен балаларды әлеуметтендіру туралы
Пленарлық отырыста Қазақстан Республикасының Мәжілісі «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ана мен баланы қорғау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын мақұлдады. Құжат терроризм әрекеттерінен зардап шеккен балаларды әлеуметтік оңалту бойынша салааралық үйлестіруді жүзеге асыру үшін білім және ғылым саласындағы уәкілетті органның құзыретін шоғырландыруды, сондай-ақ террористік әрекеттерге душар болған балаларды әлеуметтік оңалтуға бағытталған әлеуметтік қызметтер тізбесін айқындауды ұсынады.
Сонымен қатар, көп балалы отбасыларға көмек көрсету мақсатында сегіз және одан көп баласы бар отбасыларға 2020 жылға арналған 1 қаңтардан бастап әр балаға төрт айлық есептік көрсеткіш мөлшерінен жәрдемақы белгілеу нормасы енгізілуде.
2019 жылы 441 бала террористік белсенді аймақтардан қайтарылды, және олардың әрқайсысы үшін «психологиялық әсерге байланысты жеке бағдарлама» жасалды.
Америкалық USA Today басылымының хабарлауынша, «Ислам мемлекеті» террористік ұйымы әлемнің түкпір-түкпірінен адамдарды қызықтырды. Олардың көптегені балалармен бірге Таяу Шығыстағы террористтік белсенді жерлерге кетті, ал кейбіреулері отбасыларын сол жерде болған кезде құрды. Енді халифат құлап, көптеген еркектер қырылды, қалған балалар мен аналарға не болады?
Мамандардың айтуынша, Сириядағы Аль-Хол босқындар лагерінде 49 мың бала қорқынышты жағдайда қалуда, өйткені олардың елдері оларды қайтарып алудан бас тартады. Сонымен қатар, Еуропа елдерінен келген 1300 бала Сирия мен Иракта қалып отыр, өйткені олар қалпына келтірілмейді және қоғамдық қауіпсіздікке тым үлкен қауіп төндіреді деп қорқады.
Бүгінгі таңда Америка Құрама Штаттары он шақты азаматтарын қайта қабылдады, ал Қазақстан көптеген әлемдік державаларға үлгі болып, жүздеген балалар мен әйелдерді өз Отанына қайтарды.
Қазақстан үкіметі бұл қауіп-қатерлерді толық біледі, және бұл балалар мен олардың құрбан болған аналары қалыпты өмірге оралуға лайықты деп санайды.
Сирияда жүрген кезінде жасөспірімдерге бастауыш білім мүлде берілмеген, олардың көпшілігі елге оралғанда орыс немесе қазақ тілдерін білмеген. Сондықтан олар жазғы мектептерге жіберілді немесе арнайы кешкі курстарға қатысты. Бұл бағдарлама балалардың құрдастарынан кемсіту көрмейтіндей етіп жоспарланған.
Өзінің кіші інілері мен қарындастарынан айырмашылығы, қайта оралған жасөспірімдер өздерінің ИГИЛ-ге қосылмай тұрғандағы үйлерін, жанұялары мен туған жерлерін естерінде сақтаған.
Бастарынан өткен қиыншылықтарға қарамастан, олардың кейбіреуі жаңа қарым-қатынастың, жаңа тұлғаның және жаңа өмірдің негізі бола алатын жақсы естеліктерді сақтап қалған.
Жасөспірімдерде өздерінің құрдастарымен теңескісі келетін ынта байқалады, бұл оларға Ислам мемлекеті белсенді түрде ұсынылған барлық нәрсені ұмытып кетуге көмектеседі.
Қазақстан адасқан азаматтарын, олардың балаларын, өз азаматтарын елге қайтарамыз деп шешім қабылдады және олардың осы балалармен және аналармен күнделікті жұмыс істеуде, Ислам мемлекетінің қатарында болғаннан кейін адамдарды қалыпты өмірге қайтарудың жаңа әдістері белсенді түрде зерттелуде.
2019 жылы Қазақстанның барлау органдары Сыртқы істер министрлігімен бірлесіп жүргізген «Жусан» гуманитарлық арнайы операциясының аясында жүздеген қазақстандықтар, оның ішінде балалар Сириядан отанына оралды. Операция бірнеше кезеңде - қаңтар мен мамыр айларында жүргізілді.